Iskrivljena slika Ministarstva vera

ImageCentar za razvoj civilnog društva (CRCD) iz Zrenjanina izrazio je
ozbiljnu zabrinutost zbog izjave ministra vera Bogoljuba Šijakovića o
radu njegovog ministarstva u proteklih godinu dana.
Ministar Šijaković je za subotnji broj Politike sledećim riječima
sumirao jednogodišnji rezultat ministarstva na čijem čelu se nalazi.
“Ostvareni kontakti sa nizom manjih crkava i verskih zajednica, rešen
dugogodišnji problem izmeðu Srpske i Rumunske pravoslavne crkve.
Finansijska pomoć islamskoj zajednici”, izjavio je Šijaković, čija
ostavka je zatražena pre nekoliko dana na skupu u Novom Pazaru, na
kojem je usvojena Deklaracija o celovitosti Sandžaka.
“Pretpostavke dobrog upravljanja jesu istinitost, pouzdanost i
potpunost informacija, realističnost u pristupu otvorenim problemima i
transparentnost u radu institucijazaduženih za njihovo rešavanje”,
navodi se u saopštenju Centra za razvoj civilnog društva, koji smatra
da takva Šijakovićeva evaluacija nužno iziskuje komentar.

“Kada ministar profesor Šijaković kao uspehe Ministarstva vera navodi ‘ostvarene kontakte sa nizom manjih crkava i verskih zajednica’, propušta da ukaže da ovi kontakti po pravilu ne dosežu do ministra, koji je najčešće potpuno nedostupan za starešine manjih, pogotovo protestantskih, crkava. Kontakte najčešće ostvaruje pomoćnik ministra dr Dragan Novaković, koji je nesporno veoma stručna i dobronamerna osoba, ali koji nema nikakva ovlašćenja da rešava probleme kojima su protestanti u Srbiji izloženi”, dalje se ističe.
Centar za razvoj civilnog društva smatra da najbolji primer za ovakvu procenu predstavlja vest sa sajta Ministarstva vera od 28. novembra 2008, kada je dr Novaković posetio sedište Hrišćanske adventističke crkve, čiji se Glavni odbor obratio Savetu Evrope i OEBS-u, tražeći zaštitu za “svoje graðanske slobode i pravo na život”.
“U tom dopisu, koji je poslat i na više adresa u inostranstvu, ambasadama SAD, Nemačke i Australije, Vladi Republike Srbije i medijima, naglašeno je da su se predstavnici Hrišćanske adventističke crkve u Srbiji ‘do sada mnogo puta obraćali nadležnim organima vlasti i državi tražeći pomoć i zaustavljanje nasilja nad ovom Crkvom, njenom imovinom i vernicima’, ali su ‘do sada sve molbe i apeli ostali bezuspešni i bez preduzetih mera u cilju sprečavanja nasilja i preduzimanja mera protiv počinilaca’, tako da je Hrišćanska adventistička crkva bila ‘prinuðena da potraži pomoć od meðunarodne zajednice'“.
Tada je Novaković podsetio predsednika Glavnog odbora Hrišćanske adventističke crkve u Srbiji Miodraga Živanovića da “nije u nadležnosti Ministarstva vera pružanje fizičke zaštite pripadnicima crkava i verskih zajednica”.
“Umesto toga, ‘ilustrujući opredeljenost Ministarstva vera da se, u svom domenu, suprotstavi svim pokušajima ugrožavanja verskih sloboda i ograničavanju verskih prava u našoj zemlji, Novaković je ponudio da, ako je potrebno, i lično doðe i zajedno sa Živanovićem prekreči grafite ispisane na fasadi hrama Hrišćanske adventističke crkve“, navodi se u saopštenju CRCD-a.
Dodaje se da Vlada Srbije godinama odbija da uzme na znanje predlog Izvršnog veća Vojvodine da se Rumunska pravoslavna crkva i Rusinska grkokatolička crkva uvrste meðu tradicionalne crkve i verske zajednice.
“Po onome što se može saznati iz krugova bliskih Srpskoj pravoslavnoj crkvi, na zasedanju Svetog Sinoda Srpske pravoslavne crkve, 27. aprila ove godine, odlučeno je da se Rumunskoj pravoslavnoj crkvi dopusti da osnuje eparhiju umesto sadašnjeg vikarijata (pri čemu nije precizirano da li bi eparhija bila priznata u celoj Srbiji ili samo u Vojvodini). Prema Pravilniku o sadržaju i načinu voðenja Registra crkava i verskih zajednica, ova (protivustavna i nelegalna) saglasnost SPC jeste neophodna za registrovanje druge verske zajednice. Stav 2 člana 2 Pravilniku o sadržaju i načinu voðenja Registra crkava i verskih zajednica glasi: ‘U saglasju sa Srpskom pravoslavnom crkvom u Registar se upisuje i odgovarajuća organizaciona jedinica Rumunske pravoslavne crkve u Banatu”, ističe CRCD, koji ukazuje da je do pre koji dan eparhija Rumunske pravoslavne crkve “izvesno nije bila registrovana” a da su relevantna meðunarodna tela, od Venecijanske komisije do Visokog komesara za ljudska prava Saveta Evrope Tomasa Hamarberga, ocenila je da je ovakvo traženje saglasnosti jedne crkve za ostvarivanje registracije druge crkve sasvim neprihvatljivo.
“Ministarstvo vera ni na koji način ne nastoji da relaksira probleme koji postoje izmeðu dve frakcije Islamske zajednice. Član 10 Zakona o crkvama i verskim zajednicama prepoznaje samo jednu Islamsku versku zajednicu, a član 15 ovog Zakona samo jednoj ‘Islamskoj zajednici priznaje kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu Zakona o islamskoj verskoj zajednici Kraljevine Jugoslavije”, ističe CRCD.
CRCD smatra ovu evaluaciju neistinitom, nepouzdanom i nepotpunom. “Kontakte sa manjim crkvama i verskim zajednicama ostvaruju službenici Ministarstva vera koji priznaju da ne mogu da ih zaštite od fizičkih napada; problem izmeðu Srpske i Rumunske pravoslavne crkve još uvek se nastoji rešiti na način nesposredno suprotan meðunarodnim standardima, Ustavu Srbije i Zakonu o crkvama i verskim zajednicama; umesto pomoći islamskoj zajednici, Ministarstvo vera se prema njenim problemima ponaša na takav način da postoji osnovana bojazan da će posle nekoliko žrtava ranjenih iz vatrenih oružja doći do još težih posledica.”
“Najvažnija preporuka za sve koji su zainteresovani za ostvarivanje i unapreðivanje verskih sloboda u Srbiji jeste da ovakve iskrivljene predstave i njihove nosioce konfrontiraju sa stvarnošću”, zaključuje se u saopštenju koje je potpisala programska koordinatorka Centra za razvoj civilnog društva Snežana Ilić.