Drzava zaboravila Sjenicko Pestersku visoravan


Poljoprivrednici u zabačenim brdsko-planinskim krajevima žale se da su
diskriminisani u državnoj politici subvencionisanja.

Zbog
birokratije ne mogu da ostvare čak ni premije na koje imaju pravo i
izmeðu ostalog, napuštaju sela u potrazi za lakšim i sigurnijim poslom.

 

Na Sjeničko-pešterskoj visoravni, na 1.200 metara nadmorske
visine, temepratura preko zime pada na minus 40 stepeni, a preko leta
se penje do plus 30. Vegetacija tokom koje može da se proizvede stočna
hrana traje svega 6 meseci.

I stoka i stočari poput Rajka
Grbović i Kasima Tajića, prilagoðeni su ekstremnim uslovima. Meðutim,
nije priroda ta koja tera ljude iz ovog kraja nego, kako tvrde, način
raspodela subvencija u budžetu.

Najveći deo premija u Srbiji se
izdvaja za oranice, ali ovde, zbog nepovoljnih vremenskih uslova,
oranica gotovo i da nema, a stoka se uglavnom drži na pašnjacima.

Rajko Grbovović kaže da je najgore to što u njegovom kraju kukuruz ne uspeva, zato što u junu padne slana i, kako kaže, pokosi ga.

Kasim Tajić tvrdi
da su stočari iz sjeničkog kraja u nepovoljnijem položaju jer država
daje subvencije za oranice, a oni uglavnom imaju pašnjake.

Na
drugom kraju Srbije, nekih 400 kilometara od Sjenice ali takoðe na
1.200 metara nadmorske visine nalazi se opština Bosilegrad. Nekada je
ovde živelo 50.000 ljudi, a za vreme Turaka na poljima oko Bosilegrada
paslo je 200.000 ovaca. Danas ovaj grad ima tek 10.000 stanovnika i
samo 12.000 ovaca.

Jedan od uzroka propadanja stočarstva
poslednjih godina je što Bosilegrad nema veterinarsku stanicu i zato
nema obeležavanja životinja i niko iz opštine ne može da naplati
premije koje propisuje država.

Veterinar Emil Pejčev tvrdi da su zbog zapostavljanja ovog kraja cene loše, da nema veterinarske stanice i da nema premija.

Bosilegradska jagnjad i sir proizveden na obroncima Ostrogovskih
planina dobili su ekološki sertifikat od SGS – za organsku proizvodnju
ali je ipak zbog udaljenosti od Beograda cena jagnjadi za 10-20 odsto
niža nego u ostatku Srbije.

I pored živopisnih krajeva i
velikih prirodnih resursa, iseljavanje stanovništa iz Sjenice i
Bosilegrada će se nastaviti ako se nešto ne preduzme, tvrde
poljoprivrednici.