Naređujte namaz

Namaz je ibadet sastavljen od učenja na kijamu, ruku’u i sedždi.
OPĆA PITANJA O NAMAZU
Koji su uslovi obaveznosti namaza?
Uslovi obaveznosti namaza su:
1. Pripadnost islamu;
2. Punoljetnost;
3. Razum.
Šta je dokaz da je razum uslov obaveznosti namaza?
Dokaz da je razum uslov obaveznosti namaza jeste hadis Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: “Pera su podignuta od tri vrste ljudi: od onoga koji spava, dok se ne probudi; od maloumne osobe, dok ne ozdravi i od djeteta, dok ne postane punoljetno.“ (El-Buhari, Ebu Davud, Tirmizi i Ibn Madže)
Kada se djeci naređuje da obavljaju namaz?
Djeci se naređuje da obavljaju namaz kada napune sedam godina, a kada napune deset, onda će se natjerati da obavljaju namaz.
Prenosi se od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: “Naređujte djeci da obavljaju namaz kada napune sedam godina, natjerajte ih kada napune deset godina i razdvojte ih u postelji.“ (Ahmed, Ebu Davud i Tirmizi)
Koji su obavezni namazi u toku dana?
Obavezni namazi su: sabah, podne, ikindija, akšam i jacija sa vitrom.
Kada nastupa vrijeme sabah namaza?
Vrijeme sabah namaza nastupa izlaskom prve istinske zore i traje sve do izlaska Sunca.
Kada nastupa vrijeme podne namaza?
Vrijeme podne namaza nastupa kada Sunce dođe u zeval, tj. kada prođe polovinu neba, pa sve dok se sjenka predmeta ne udvostruči.

Kada nastupa vrijeme ikindija namaza?
Vrijeme ikindija namaza nastupa od kada se sjenka predmeta udvostruči, pa sve do zalaska Sunca.
Kada nastupa vrijeme akšam namaza?
Vrijeme akšam namaza nastupa od zalaska Sunca, pa sve do nestanka crvenila na nebu.
Kada nastupa vrijeme jacija namaza?
Vrijeme jacija namaza nastupa nestankom crvenila na nebu i traje sve do zore.
Kada se klanja vitr namaz?
Vitr namaz se klanja poslije jacija namaza, pa sve do zore.
Kada je dozvoljeno spajanje namaza?
Spajanje namaza dozvoljeno je prilikom obavljanja hadža, i to: 1) podne i ikindija na Arefatu i 2) akšam i jacija na Muzdelifi.
Čime hanefije dokazuju spajanje namaza prilikom hadža?
Hanefije dokazuju spajanje namaza prilikom hadža hadisom Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji se prenosi od Ibn Mesuda.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje sabah namaza?
Najbolje, mustehab, vrijeme za obavljanje sabah namaza za muškarce je pred izlazak sunca, a za žene nastupanjem istinske zore.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje podne namaza?
Najljepše vrijeme za obavljanje podne namaza je prvo vrijeme u zimskom periodu, a u ljetnom periodu je lijepo malo okasniti.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje ikindija namaza?
Kada je u pitanju ikindija namaz, lijepo je malo okasniti sa klanjanjem ovog namaza.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje akšam namaza?
Najbolje vrijeme za obavljanje akšam namaza jeste odmah nakon zalaska Sunca.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje jacija namaza?
Najbolje je jaciju klanjati u prvoj trećini noći, a vitr u posljednjoj. Najbolje je prvo vrijeme za klanjanje namaza, osim sabaha.
Koje je najljepše (mustehab) vrijeme za obavljanje vitr namaza?
Najljepše vrijeme za obavljanje vitr namaza je posljednja trećina noći za onoga ko je siguran da će se probuditi, u protivnom klanjat će ga pred spavanje ili odmah nakon jacija namaza.
Koja su to vremena u kojima je pokuđeno (mekruh) obavljati namaze i koliko ih ima?
Postoji tri vremena u kojima je pokuđeno obavljati namaze i to:
1. Vrijeme prilikom izlaska Sunca, pa sve dok ono ne odskoči dva do tri koplja, tj. pola sata od izlaska Sunca;
2. Vrijeme prilikom zevala (kada je Sunce na polovini neba);
3. Vrijeme pred zalazak Sunca (oko pola sata prije zalaska), pa sve dok Sunce ne zađe.
Koji je dokaz za tu zabranu?
Prenosi se od ‘Ukbea ibn Amira da je rekao: “Tri su vremena u kojima nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio da klanjamo i da kopamo svoje mrtve (misli se na dženaze namaz). To su vremena kada Sunce izlazi dok se ne popne, kada bude na polovini neba dok ne skrene i kada se nagne ka zapadu dok ne zađe.” (Muslim)
Koji se ibadeti mogu obaviti u ovim zabranjenim vremenima?
Ibadeti koji se mogu obaviti u ovim vremenima su: klanjanje dženaze namaza, sedžde tilavet i ikindija namaz istog dana koji je sa razlogom odložen.
Kada je mekruh (pokuđeno) klanjati nafila namaze?
Mekruh je klanjati nafila namaze u svim navedenim vremenima, zatim nakon klanjanja sabahskog farza, ako vrijeme sabah namaza još uvijek traje; nakon klanjanja ikindijskog farza, a vrijeme ikindija namaza još uvijek traje; prije klanjanja akšam namaza, dok je hatib na minberi, u prisustvu postavljene sofre sa hranom kojoj ne možemo odoljeti.
Koji je dokaz o zabrani nafila namaza nakon sabahskog i ikidijskog farza?
Dokaz kojim se zabranjuje klanjanje nafila namaza nakon sabahskog i ikindijskog farza jeste hadis koji prenosi Ebu Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio obavljanje nafile nakon ikindijskog namaza sve dok Sunce ne zađe i zabranio je obavljanje nafile nakon sabahskog namaza sve dok Sunce ne izađe. (El-Buhari i Muslim)

Glas islama 322, Islamske teme, autor: mr. Asmir ef. Crnovršanin