Nafila namazi

Prenosi se od Abdur-Rahmana ibn Abdil Karija da je rekao: “Išao sam u Ramazanu s Omerom ibn Hattabom u džamiju, kad tamo ljudi rasuti u grupe: jedan čovjek klanja pojedinačno, drugi klanja, a za njim grupa ljudi. Omer, radijallahu anhu, reče: ‘Tako mi Allaha, ako bih sakupio ove ljude za jednim učačem, mislim da bi bilo bolje.’ Potom ih je sakupio za Ubejjom ibn Ka’bom. Izašao sam s njim i druge noći, a ljudi su klanjali namaz za svojim učačem. Omer, radijallahu anhu, je tada rekao: ‘Divna li je ovo novotarija, a dio noći u kojem spavate bolji je od dijela noći u kojem klanjate.’“ (Prenosi se u Muvetti imama Malika, a hadis prenosi i El-Buhari kao muallek hadis)

A: Mr. Asmir-ef. Crnovršanin

Da li je dozvoljeno klanjati nafila namaz sjedeći, a u mogućnosti smo da klanjamo stojeći?

Dozvoljeno je klanjati nafila namaz sjedeći, iako smo u mogućnosti da klanjamo stojeći, jer se prenosi da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao nafilu nakon vitr namaza sjedeći. (El-Buhari)

Da li je ista nagrada za onog koji klanja nafilu sjedeći i onog koji je klanja stojeći?

Nagrada nije ista. Onaj koji klanja sjedeći bez ikakvog opravdanja i zapreke ima pola nagrade od onog koji klanja stojeći, jer je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko klanja stojeći je bolje, a ko klanja sjedeći ima pola nagrade manje od onog koji klanja stojeći.” (Nesai)

Da li je dozvoljeno otpočeti nafilu stojeći, a završiti je sjedeći?

Dozvoljeno je, jer se prenosi od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, otpočinjao nafila namaz stojeći, zatim bi se prebacio i nastavio sjedeći, a zatim stojeći.” (El-Buhari i Muslim)

Da li je dozvoljeno klanjati farz namaz sjedeći u prijevoznom sredstvu?

Dozvoljeno je klanjanje farz namaza sjedeći u prijevoznom sredstvu ukoliko ne postoji mogućnost da osoba namaz obavi izvršavajući sve namaske ruknove.

Da li je dozvoljeno klanjati nafila namaz u prijevoznom sredstvu?

Dozvoljeno je klanjati nafila namaz u prijevoznom sredstvu sjedeći, jer se prenosi od Džabira, radijallahu anhu, da je rekao: “Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako je klanjao nafila namaz na jahaćoj životinji (prijevoznom sredstvu) u svakoj situaciji, čineći ruku’ i sedždu išaretom.” (Ibn Hibban)

Da li je dozvoljeno klanjati namaz krećući se (šetajući)?

Nije dozvoljeno klanjati namaz krećući se, zbog stalne promjene mjesta i zbog nepostojanja smirenosti u namazu.

Koje okolnosti dozvoljavaju klanjanje farz i vadžib namaza u prijevoznom sredstvu?

Okolnosti koje dozvoljavaju klanjanje farz i vadžib namaza u prijevoznom sredstvu su: jaka i obilna kiša, blato, strah od razbojnika, nemogućnost da se namaz obavi na propisanom mjestu.

Teravija namaz

Koji je propis teravija namaza?

Teravija namaz je pritvrđeni sunnet za muškarce i žene, jer je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Allah vam je propisao post u Ramazanu, a ja sam vam sunnetom učinio teraviju.” (Ahmed)

Kada se obavlja teravija namaz?

Teravija namaz obavlja se nakon jacija namaza. Najbolje je da se obavlja u džematu u džamiji.

Da li je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao teraviju u džematu?

Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je teraviju u džematu, ali je napustio njeno klanjanje u džematu iz milosti prema svom ummetu, bojeći se da im to ne postane obaveza. Kasnije, kada je ta bojazan nestala, za vrijeme Omera, radijallahu anhu, ustanovljena je praksa obavljanja teravija u džematu.

Koliko teravija namaz ima rekata?

Teravija namaz ima dvadeset rekata. Dokaz izrazite većine učenjaka je predaja koju navodi El-Bejheki s ispravnim lancem prenosilaca da je Sa’ib ibn Jezid rekao: “U vrijeme Omera, radijallahu anhu, klanjali su dvadeset rekata. Isto su klanjali i u vrijeme Osmana, radijallahu anhu, i Alije, radijallahu anhu.“

Prenosi se od Abdur-Rahmana ibn Abdil Karija da je rekao: “Išao sam u Ramazanu s Omerom ibn Hattabom u džamiju, kad tamo ljudi rasuti u grupe: jedan čovjek klanja pojedinačno, drugi klanja, a za njim grupa ljudi. Omer, radijallahu anhu, reče: ‘Tako mi Allaha, ako bih sakupio ove ljude za jednim učačem, mislim da bi bilo bolje.’ Potom ih je sakupio za Ubejjom ibn Ka’bom. Izašao sam s njim i druge noći, a ljudi su klanjali namaz za svojim učačem. Omer, radijallahu anhu, je tada rekao: ‘Divna li je ovo novotarija, a dio noći u kojem spavate je bolji od dijela noći u kojem klanjate.’“ (Prenosi se u Muvetti imama Malika, a hadis prenosi i El-Buhari kao muallek hadis)

Praksa Omera, radijallahu anhu, i ostalih ashaba, koja je ujedno i praksa Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, do današnjih dana je sačuvana u haremima Mekke i Medine, Šama, kao i širom arapskog i islamskog svijeta, a i na ovim našim prostorima, gdje se i dan-danas klanja teravija namaz u džematu po dvadeset rekata.

Da li se na svakom sjedenju (tešehhudu) tokom teravija namaza uče salevati?

Da, na svakom sjedenju (tešehhudu) uče se salevati.

Da li je potrebno naklanjati propušteni teravija namaz?

Nije potrebno naklanjati teravija namaz ukoliko je propušten, jer se naklanjavaju samo farzovi i vadžibi, a teravija je sunnet te se stoga ne naklanjava.

Namaz putnika

Koja je najkraća razdaljina putovanja zbog koje se koriste olakšice i skraćuje namaz?

Najkraća razdaljina putovanja zbog koje se koriste olakšice i skraćuje namaz je tri dana normalnog hoda deve ili pješke, tj. osamnaest fersaha, a jedan fersah iznosi tri milje, što ukupno iznosi oko 89 km. (El Hedijjetul-‘ala’ijje)

Koji sve propisi ulaze u olakšicu tokom putovanja?

Propisi koji ulaze u olakšicu tokom putovanja su:

– Propis skraćivanja namaza sa četiri na dva rekata;

– Propis odlaganja posta u mjesecu Ramazanu;

– Propis oslobađanja obaveze klanjanja džuma namaza i bajram namaza;

– Propis oslobađanja obaveze klanja kurbana;

– Propis koji ne dozvoljava ženi da putuje bez muža ili mahrema;

– Propis koji produžuje mesh po mestvama na tri dana i noći.

Od kada se osoba smatra putnikom?

Osoba se smatra putnikom od kada napusti svoje mjesto boravka, tj. napusti posljednje kuće svoga mjesta boravka s namjerom da putuje do mjesta udaljenog oko 89 km, jer se prenosi od Enesa, radijallahu anhu, da je rekao: “Klanjao sam farz podne namaza četiri rekata s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, u Medini, a ikidija namaz u Zul-Hulejfi od dva rekata.” (El-Buhari)

Koliko će dugo putnik skraćivati namaz?

Putnik će skraćivati namaz sve dok se ne vrati u svoje mjesto boravka ili dok se ne odluči provesti u jednom mjestu više od petnaest dana.

Koje vrijeme se uzima u obzir za skraćivanje ili neskraćivanje namaza?

Vrijeme koje se uzima u obzir za skraćivanje namaza putnika je zadnje namasko vrijeme, pa ako osoba ima status putnika na kraju namaskog vremena – klanjat će dva rekata, a ako je mukim, tj. osoba, stigla kod svoje kuće – klanjat će četiri rekata.

Da li se skraćuje namaz ukoliko je osoba izašla iz, na primjer, Prijepolja (svog mjesta boravka) i nastanila se u Novi Pazar, a nakon nekoliko godina se vrati u zijaret svom rodnom mjestu?

Skraćivat će namaz zato što je promijenila mjesto boravka.

Da li će osoba koja je napustila Novi Pazar, svoje rodno mjesto boravka, radi posla ili traženja znanja, skraćivati namaz kada se nakon nekoliko godina odsustva vrati u Novi Pazar?

Osoba koja se nakon dužeg odsustva vrati u Novi Pazar (svoje mjesto boravka) neće skraćivati namaz.

Da li će putnik skraćivati namaz ukoliko od samog početka ima nijet da ostane na putovanju više od petnaest dana?

Ukoliko putnik odluči da ostane u jednom mjestu više od petnaest dana, onda s njega spada olakšica skraćivanja namaza tokom putovanja.

Koje mjesto se smatra mjestom boravka?

Glavno mjesto koje se smatra mjestom boravka jeste mjesto u kojem je neko rođen ili se nastanio u njemu.

Da li se smatra mjestom boravka ono mjesto u kojem je neko odsjeo pola mjeseca i više, pa ga poslije napusti?

Ne smatra se takvo mjesto mjestom boravka.

Koji je propis skraćivanja namaza za putnika tokom putovanja?

Vadžib je skraćivati farz namaze koji imaju četiri rekata na dva tokom putovanja, jer je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uvijek skraćivao četverorekatne namaze tokom putovanja na dva, a trorekatne i dvorekatne namaze ne bi skraćivao.

Da li je dozvoljeno da mukim (onaj koji je u svom mjestu boravka) klanja za musafirom?

Dozvoljeno je da mukim klanja za musafirom, ali je bolje da musafir klanja za mukimom.

Da li će putnik klanjati sunnete tokom svog putovanja?

Putnik može klanjati sunnete tokom putovanja, jer se prenosi od Ibn Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao nafilu jašući na devi. (El-Buhari)

Glas islama 332, autor: mr. Asmir ef. Crnovršanin, R: Islamske teme